ابراهم والنتاين ويليامز جكسون ( مترجم : منوچهر اميرى و فريدون بدره اى )

18

سفرنامه جكسن ( ايران در گذشته وحال ) ( فارسى )

خط سيرى كه از پيش بر روى نقشه تعيين كرده بودم و توانستم بپيمايم مرا از قفقاز در شمال ، تا نزديكى خليج فارس در جنوب ، و از آنجا به يزد در كوير مركزى ، و دوباره به طرف شمال به طهران و درياى خزر مىبرد . پس از عبور از اين دريا به سفر خود در دل آسيا ادامه مىدادم و تا مرو و بخارا و سمرقند پيش مىراندم . از نيويورك تا كرانه‌هاى خزر راهى بس دراز و بيش از هفت هزار ميل « 1 » است ، اما پيش از آنكه سفر واقعى من آغاز گردد اين مسافت را مىبايست پيموده باشم . از نيويورك تا چهار هزار ميل « 2 » كه با كشتى و راه‌آهن طى كردم هيچ حادثه‌اى روى نداد . در برلن چند روز رحل اقامت افكندم تا از استادم پروفسور كارل ف . گلدنر « 3 » ديدار كنم . نوشته‌هاى اين استاد نخستين الهامبخش من به تحقيق و مطالعه دربارهء ايران بود . گذشته از گلدنر قصد داشتم كه در برلين برخى از دوستان قديم را ببينم ، و پيش از سفر چهل و هشت ساعته‌اى كه تا سن‌پطرزبورگ در پيش داشتم پاره‌اى از مقامات دولتى را ملاقات كنم . در شهر اخير دوست و شاگرد قديم خود آقاى مونت گمرى سكايلر ( پسر « 4 » ) را ، كه در آن هنگام منشى سفارت امريكا بود ، يافتم . در واشينگتن سفارشنامه‌هاى رسمى به عنوان مقامات دولتى سن‌پطرزبورگ و طهران و تبريز گرفته و با خود برده بودم و به هر وزير كشورى كه ارائه مىكردم كار سحر و افسون را مىكرد و من هرگز محبتهايى را كه از مقامات مختلف روسى و امريكايى در پايتخت تزار ديده‌ام از ياد نخواهم برد . ازين گذشته دوستان دانشمند و محقق روسى در پطرزبورگ و مسكو الطاف خويش را از من دريغ نكردند . ايشان نه تنها ايران را ديده بودند بلكه با ناحيهء ماوراى خزر و تركستان نيك آشنا بودند و من از پيشنهادهاى ذيقيمت آنان دربارهء سفرى كه در پيش داشتم بهره‌مند گشتم . در مسكو كه داراى يادگارهاى تاريخى فراوان است فرصت خوبى به دستم افتاد و توانستم مجموعهء ( كلكسيون ) نقاشى ورست چگين « 5 » را كه در نگارخانهء ( گالرى ) ترتياكف « 6 » است به دقت بررسى كنم . اين مجموعه بخصوص از نظر نقاشيهايى كه نمودار زندگانى مردم آسياى ميانه است غنى است و من با ديدن آنها

--> ( 1 ) . حدود 000 11 كيلومتر ( 2 ) . حدود 500 6 كيلومتر ( 3 ) . Karl F . Geldner ( 1852 - 1929 ) ، خاورشناس آلمانى كه در فرهنگ و زبانهاى ايران باستان تبحر داشت . از 1890 به بعد استاد دانشگاه برلين و ديگر دانشگاههاى آلمان بود . داراى تأليفات بسيار مهم است از جمله ادبيات اوستايى Avesta literatur , Strassburg , 1895 - 1901 . م ( 4 ) . Montgomery Schuyler , Jr . ( 5 ) . Verestchagin ( 6 ) . Tretiakoff